Glistnik jaskółcze ziele
Chelidonium majusL.
Bylina rosnąca na całym świecie na śmietniskach, rumowiskach i w sąsiedztwie domostw, jako roślina ruderalna. Ma korzeń stożkowaty, łodygę rozgałęzioną, zakończoną luźnym baldaszkiem złożonym z żółtych kwiatów, pokrytą liśćmi naprze-mianległymi, pierzastosiecznymi. Owocem jest wydłużona torebka (w dole na lewo) zawierająca nasiona z mięsistym wyrostkiem (na prawo). Mleczny sok rośliny ma barwę pomarańczową. Zawarta w nim chelidonina jest trująca - sok drażni skórę i oczy.
Zbiera się ziele (Herba Chelidonii) przed pełnym kwitnieniem. Zaleca się robić to w rękawiczkach. Ziele suszy się rozpostarte cienką warstwą na siatkach lub w suszarni w temperaturze maksimum 35 °C. Zawiera ono 0,3-0,7 % alkaloidów (chelidoninę, chelerytrynę, sangwi-narynę, berberynę i in.), kwasy i inne substancje. Chelidonina jest środkiem prze-ciwskurczowym i uśmierzającym bóle jelit i pęcherzyka żółciowego. Obniża również nieznacznie ciśnienie krwi. Alkaloidy działają także bakteriobójczo.
Od pewnego czasu bada się skuteczność leków zawierających chelidoninę w leczeniu nowotworów złośliwych (chelidonina jest trucizną mitotyczną, wpływającą, jak kol-chicyna, na podział komórek). Lecznictwo ludowe stosuje maść zawierającą chelidoninę do leczenia chronicznej egzemy. Odradza się usuwania brodawek za pomocą świeżego soku, gdyż jest to niebezpieczne. Leki zawierające chelidoninę wolno stosować tylko pod kontrolą lekarza.
